Başkasının Borcu İçin Eşyalarım Haczedildi: İstihkak Davası

Borç size ait değil ama icra memuru evinizdeki ya da işyerinizdeki eşyayı haciz listesine yazdı. “Faturası benim adıma, nasıl haczederler?” diye düşünmeniz çok normal. Haciz sırasında mülkiyet tartışması her zaman orada çözülemez; memur malı haczedip üçüncü kişinin iddiasını tutanağa geçirir. Size ait malı hacizden çıkarmanın yolu istihkak iddiası ve gerektiğinde istihkak davasıdır. Kritik süre çoğu durumda haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün.

İstihkak iddiası ne demek?

İstihkak, haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya başka bir ayni hak ileri sürmektir. Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü istihkak davasını, taşınır veya taşınmaz bir mal üzerindeki mülkiyet ya da ayni hak iddiasını konu alan dava olarak tanımlar. Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğü

Basit örnek: kardeşinizin borcu için birlikte yaşadığınız eve hacze gelindi ve sizin satın aldığınız bilgisayar haczedildi. Siz “bu mal borçlunun değil, benim” dersiniz. Bu beyanın haciz tutanağına açıkça yazılması gerekir.

Haciz sırasında ne yapmalısınız?

İcra memuruna malın size ait olduğunu hemen söyleyin ve tutanağa geçirilmesini isteyin. Genel bir “evdeki her şey benim” cümlesi yerine her malı tek tek belirtin:

• Marka, model ve seri numarası
• Fatura tarihi ve kimin adına olduğu
• Ödeme dekontu
• Malın hangi amaçla ve ne zamandır sizde bulunduğu
• Borçluyla ilişkiniz

Tutanağı imzalamadan önce istihkak iddianızın doğru yazıldığını okuyun. “Sonra dilekçe veririm” demek gereksiz risk. Haciz sırasında ileri sürülen iddia, prosedürün başlangıcını açık hâle getirir.

Haczi sonradan öğrendiyseniz 7 gün

Haciz sırasında bulunmadıysanız, haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunmalısınız (İİK m. 96). Bu süre hak düşürücüdür. Adalet Bakanlığı UYAP içtihat sistemindeki 2026 tarihli Yargıtay kararında da yedi günlük sürenin yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetileceği belirtiliyor. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2026/502

Öğrenme tarihini belgeleyin: haciz tutanağının tebliği, yediemin bildirimi, UYAP kaydı veya malı teslim almaya yönelik yazı. Sürenin başlangıcı tartışmalıysa dosyadaki ilk bilgi ve işlem önem kazanır.

Mal borçlunun elindeyse süreç nasıl işler?

Haciz sırasında mal borçlunun veya borçluyla üçüncü kişinin birlikte elindeyse İİK m. 96–97 prosedürü uygulanır. Üçüncü kişinin iddiası alacaklıya ve gerekiyorsa borçluya bildirilir. İtiraz edilmezse iddia kabul edilmiş sayılabilir; itiraz edilirse dosya icra mahkemesine gider.

Mahkemenin takibin devamı veya ertelenmesine ilişkin kararından sonra üçüncü kişiye istihkak davası açması için 7 günlük süre verilebilir. Bu sürede dava açılmazsa o takip yönünden iddiadan vazgeçilmiş sayılma riski vardır.

İcra ve İflas Kanunu eğitim metni bu aşamaları ve süreleri açıkça özetliyor. Adalet Bakanlığı İcra ve İflas Kanunu kaynağı

Mal yalnızca üçüncü kişinin elindeyse

Mal borçlunun değil, yalnızca üçüncü kişinin zilyetliğindeyse İİK m. 99 gündeme gelir. Mal genellikle üçüncü kişiye yediemin olarak bırakılır ve icra dairesi alacaklıya üçüncü kişiye karşı istihkak davası açması için 7 gün verir. Alacaklı süresinde dava açmazsa üçüncü kişinin iddiasını kabul etmiş sayılabilir ve haciz kalkar.

İki prosedür arasındaki fark çok önemli:

• Mal borçlunun elindeyse dava açma yükü çoğunlukla üçüncü kişiye,
• Mal yalnızca üçüncü kişinin elindeyse dava açma yükü alacaklıya

dönebilir. Haciz adresi tek başına belirleyici değildir; mal üzerindeki fiilî hâkimiyet ve dosyadaki olgular değerlendirilir.

Mülkiyeti nasıl ispatlarsınız?

Fatura güçlü bir delildir ama tek delil değildir. Şunları birlikte kullanabilirsiniz:

• Banka veya kredi kartı dekontu
• E-fatura ve sipariş kaydı
• Garanti belgesi ve seri numarası
• Ticari defter ve demirbaş kaydı
• Kira, ödünç veya saklama sözleşmesi
• Malın eski tarihli fotoğrafları
• Sigorta poliçesi
• Teslim tutanağı
• Tanık anlatımı

Hacizden hemen önce düzenlenen, hayatın olağan akışına uymayan belgeler şüpheyle karşılanabilir. Borçlu yakınınızsa yalnızca akrabalık ilişkisine dayanmayın. Paranın kimden çıktığını ve malın ne zamandır kim tarafından kullanıldığını gösterin.

Ev eşyasında mülkiyet karinesi

Borçlu ile aynı evde yaşayan eş veya aile bireylerinin eşyalarında ispat daha karmaşık olabilir. Malın bulunduğu yer, ortak kullanım biçimi, faturanın tarihi ve ödeme kaynağı birlikte değerlendirilir. Ayrıca bazı temel ev eşyaları kime ait olursa olsun İİK m. 82 kapsamında haczedilemez olabilir.

Bu iki savunmayı karıştırmayın:

• “Mal benim” diyorsanız istihkak,
• “Mal borçlunun olsa bile kanunen haczedilemez” diyorsanız haczedilmezlik şikâyeti

gündeme gelir. Haczedilmezlik ve meskeniyet konularını meskeniyet şikâyeti yazısında ele aldım.

Dava sürerken mal satılır mı?

İstihkak iddiası satış sürecini etkileyebilir; icra mahkemesi takibin ertelenmesine veya devamına karar verir. Fakat “iddia ettim, satış otomatik durdu” diye düşünmeyin. Dosyadaki ara karar ve varsa teminat şartı takip edilmelidir.

Malın satışına çok az süre kaldıysa yalnızca esasa ilişkin dilekçe değil, takibin ertelenmesi talebi de somut biçimde kurulmalıdır.

Haksız iddianın ve haksız haczin sonucu

Üçüncü kişi sırf borçlunun malını kaçırmak için gerçeğe aykırı istihkak iddiası ileri sürerse tazminat riskiyle karşılaşabilir. Tersi de geçerli: üçüncü kişiye ait olduğu açık olan mal üzerinde haczi sürdürmek isteyen alacaklı yönünden de tazminat gündeme gelebilir.

Bu yüzden iddiayı belgeye dayandırın. İstihkak davası, “söz söze karşı” bırakılmaması gereken bir davadır.

Sık sorulan sorular

Başkasının borcu için benim eşyam haczedilebilir mi?

Haciz sırasında borçluya ait sanılarak listeye alınabilir; gerçek malik istihkak yoluyla haczin kaldırılmasını isteyebilir.

İstihkak iddiası süresi kaç gün?

Haczi sonradan öğrenen üçüncü kişi için öğrenmeden itibaren 7 gün. Sonraki dava süreleri ayrıca tebliğ edilen karara göre işler.

Fatura yoksa dava kaybedilir mi?

Otomatik olarak hayır. Dekont, seri numarası, ticari kayıt, fotoğraf, sözleşme ve tanık birlikte kullanılabilir.

Davayı kim açar?

Malın haciz sırasında kimin elinde olduğuna göre değişir. İİK m. 97 ve m. 99 ayrımı dosyanın merkezidir.

Eşyanız haczedildiyse bugün ne yapın?

Haciz tutanağını alın, size ait her malı ayrı listeleyin ve satın alma/ödeme belgelerini toplayın. Haczi sonradan öğrendiyseniz yedi günlük süreyi kaçırmadan icra dosyasına istihkak iddianızı sunun.

Dosyada ödeme emrinin kesinleşmesi de tartışmalıysa ödeme emrine itiraz ve usulsüz icra tebligatı yollarını ayrı ayrı değerlendirin. İstihkak üçüncü kişinin mülkiyetini korur; borçlunun takibe itirazının yerine geçmez. Aynı haciz olayı içinde iki farklı kişinin iki farklı başvuru yapması gerekebilir.

Tutanak ve belgeleri birlikte inceleyip davayı kimin açması gerektiğini ve satışın durdurulması için hangi talebin kurulacağını belirleyelim.

Arayın: 0534 598 49 25

Yasal not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.