Maaş Haczine İtiraz Nasıl Yapılır?

Maaş bordronuzda beklemediğiniz bir kesinti gördünüz ve panikle "maaşımın tamamına el mi koydular?" diye soruyorsunuz. En çok gelen sorulardan biri bu. Kısa cevap: hayır, maaşınızın tamamı kesilemez. Aşağıda ne kadarının kesilebileceğini, hangi durumda itiraz edebileceğinizi ve bunu kaç günde yapmanız gerektiğini anlatıyorum.

Maaşın ne kadarı kesilebilir?

Kanun burada nettir: maaş ve ücretin en fazla dörtte biri haczedilebilir (İİK m. 83). Yani eline 40.000 TL geçen bir çalışanın maaşından bir icra dosyası için ayda en çok 10.000 TL kesilir. Geri kalanına dokunulamaz.

Tek istisna nafaka borçlarıdır. Nafaka alacağı için 1/4 sınırı uygulanmaz; çocuğun ya da eski eşin nafakası için daha yüksek kesinti mümkün.

Bir yanlış inanışı düzelteyim: iki, üç ayrı icra dosyanız olsa bile maaşınızın yarısı, dörtte üçü kesilmez. Toplam kesinti yine 1/4'ü aşamaz. Dosyalar sıraya girer; birincinin borcu bitmeden ikincisi kesinti almaya başlamaz.

Emekli maaşına haciz: kural ve tuzak

Emekli maaşı için ayrı bir koruma var. SGK'den aldığınız emekli maaşı kural olarak haczedilemez (5510 sayılı Kanun m. 93). Ama uygulamada gördüğüm tuzak şu: banka bazen emekli maaşına da bloke koyuyor ya da borçlu farkında olmadan bir kâğıda muvafakat veriyor. Muvafakat verirseniz emekli maaşınız da haczedilebilir hâle gelir. İmzaladığınız belgeyi okumadan onaylamayın.

Emekli maaşına haksız yere haciz konduysa, ilgili icra dairesine dilekçeyle başvurup kaldırılmasını isteyebilirsiniz; sonuç alamazsanız icra mahkemesine gidilir.

Hiç haczedilemeyen gelirler

Bazı gelir ve mallar için kesinti oranı değil, doğrudan bir koruma var — hiç haczedilemezler ya da ancak sınırlı haczedilirler (İİK m. 82-83):

• Emekli maaşı (SGK) — kural olarak haczedilemez (5510 m. 93).
• Nafaka olarak bağlanan paralar — borçlunun aldığı nafaka haczedilemez.
• Borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli ev eşyası (buzdolabı, çamaşır makinesi gibi bir adet temel eşya).
• Öğrenim bursları, bazı sosyal yardımlar.
• Borçlunun mesleğini sürdürmesi için gereken temel çalışma aletleri.

Uygulamada gördüğüm şu: icra memuru haczedilemeyecek bir eşyayı ya da geliri yanlışlıkla haciz listesine alabiliyor. Böyle bir durumda "haczedilmezlik şikayeti" ile bu malı/geliri hacizden çıkarttırabilirsiniz. Yani her haciz kesin değil; itiraz edilebilir bir kısmı çoğu zaman vardır.

Hangi durumda, nereye itiraz edersiniz?

Burada iki farklı şeyi karıştırmamak gerekiyor:

1. Borcun kendisine itiraz ediyorsanız (bu borcu ben ödedim, bu borç bana ait değil): İtiraz, size gelen ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde yapılır (İİK m. 62). Süreyi kaçırırsanız takip kesinleşir ve maaş haczi başlar.
2. Borç doğru ama haciz usulsüz/yanlış oranda (maaşımın 1/4'ünden fazlası kesiliyor, haczedilemeyecek bir gelire haciz konuldu): Bu bir usul hatasıdır ve icra mahkemesine şikayet yoluyla düzeltilir (İİK m. 16). Şikayet süresi kural olarak, hatayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 7 gündür. Kanuna açıkça aykırı, kamu düzenini ilgilendiren durumlarda süresiz şikayet de mümkündür.

Dosyalarda en sık gördüğüm hata, insanların bu iki yolu karıştırıp yanlış mercie başvurması. Ödeme emrine itiraz edilecek yerde icra mahkemesine gidiliyor, ya da tersi. İkisi ayrı; hangisinde olduğunuzu baştan doğru tespit etmek zaman kazandırır.

İtiraz dilekçesinde ne olmalı?

• Dosya numarası ve tarafların bilgisi
• Neye itiraz ettiğiniz (borca mı, hacze/orana mı) — net olarak
• Dayanağınız: ödeme belgesi, oranın yanlış hesaplandığı, gelirin haczedilemez olduğu
• Talebiniz: haczin kaldırılması ya da oranın düzeltilmesi

Belge neyse ekleyin. "Ödedim" demek yetmez; dekontu, makbuzu koyun.

Maaş haczi başladıysa ne yapmalısınız?

1. Dosyayı öğrenin. Hangi icra dairesi, ne kadar borç, hangi alacaklı? e-Devlet İcra Dosyası Sorgulama ile dosyalarınızı görebilirsiniz.
2. Süreyi kontrol edin. Ödeme emri size tebliğ edildi mi, ne zaman? 7 günlük itiraz süresi geçti mi?
3. Doğru yolu seçin. Borç yanlışsa itiraz, haciz usulsüzse şikayet.
4. Gerekiyorsa yapılandırın. Borç gerçekse ve ödeme gücünüz sınırlıysa, alacaklıyla taksitlendirme (İİK m. 111) konuşulabilir.

En sık yapılan hatalar

• Süreyi kaçırmak. 7 gün kısa; bordroyu görünce beklemeyin.
• Muvafakat imzalamak. Emekli maaşı korumasını kendi elinizle kaldırmayın.
• Yanlış mercie başvurmak. Borca itiraz ile hacze şikayeti karıştırmak.
• Hiçbir şey yapmamak. Takip kesinleşince itiraz hakkı daralır; erken hareket edin.

Sık sorulan sorular

Maaşımın ne kadarı haczedilebilir? Kural olarak en fazla dörtte biri (1/4). Nafaka borçlarında bu sınır uygulanmaz.

Emekli maaşına haciz konulabilir mi? Kural olarak hayır (5510 m. 93). Ancak açık muvafakat verirseniz konulabilir; nafaka istisnadır.

İtiraz süresi kaç gün? Borca itiraz ödeme emrinden itibaren 7 gün; haczin usulüne şikayet, hatayı öğrenmekten itibaren 7 gün.

Ne yapmalısınız?

Maaşınıza haciz geldiyse önce dosyayı ve süreyi netleştirin, sonra doğru yolu seçin. Yanlış oranda kesinti ya da emekli maaşına haciz gibi durumlarda çoğu zaman kesintiyi düzeltmek ya da kaldırmak mümkün. Dosyanızı birlikte inceleyip hangi adımın işinizi göreceğini konuşalım.

Arayın: 0534 598 49 25

Yasal not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.