Nafaka Ödenmezse Ne Yapılır? İcra Takibi ve Tazyik Hapsi

Mahkeme nafakaya karar verdi ama ödeme yapılmıyor. Bir ay beklediniz, sonra ikinci ay da gelmedi. Bu noktada yalnızca mesaj atıp ödeme istemek zorunda değilsiniz. Nafaka ödenmezse mahkeme kararına dayanarak ilamlı icra takibi başlatabilir; borçlunun maaşına, banka hesabına ve mallarına haciz isteyebilirsiniz. Koşulları varsa İİK m. 344 kapsamında tazyik hapsi şikâyeti de ayrı bir baskı aracıdır.

Hangi nafakalar icraya konulabilir?

Mahkemece hükmedilen nafaka türleri icra yoluyla tahsil edilebilir:

• Boşanma davası sürerken verilen tedbir nafakası,
• Boşanma sonrası yoksulluk nafakası,
• Çocuk için iştirak nafakası,
• Ayrı yaşama veya koruma tedbiri kapsamında hükmedilen nafaka.

Nafakanın türü kadar kararın içeriği ve başlangıç tarihi de önemlidir. Aylık tutar, artış oranı, karar tarihi ve hangi aydan itibaren işleyeceği dosya hesabını belirler. Nafaka miktarının nasıl belirlendiğini nafaka hesaplama yazısında anlattım.

İlk adım: ilamlı icra takibi

Nafaka kararı yerine getirilmiyorsa kararın verildiği mahkemeye tekrar “ödesin” dilekçesi verilmez. Mahkeme ilamı veya ara kararıyla icra dairesinde ilamlı takip başlatılır. Borçluya icra emri gönderilir.

Takip talebinde şunları doğru hesaplayın:

1. Ödenmeyen aylar,
2. Her ay için hükmedilen tutar,
3. Karardaki artış oranı,
4. Yapılmış kısmi ödemeler,
5. Faiz başlangıçları,
6. Devam eden aylık nafaka.

Dosyalarda en sık yaşanan tartışma, banka havalesinin hangi aya ait olduğudur. Açıklamasız ödemeler hesabı karıştırır. Nafaka alan taraf da aldığı her tutarı tarih ve açıklamasıyla kaydetmeli.

Maaş ve banka hesabına haciz

İcra takibi kesinleştikten sonra borçlunun maaşı, banka hesabı, aracı veya taşınmazı üzerine haciz istenebilir. Nafaka alacağı geçim amacı taşıdığı için kanunda ayrı korunur.

Devam eden aylık nafaka, maaş haczinde öncelikli olarak kesilebilir. Adi alacaklarda gördüğümüz dörtte bir sınırı nafaka için aynı şekilde uygulanmaz. Birikmiş nafaka ile her ay işlemeye devam eden nafakanın hukuki niteliği ve sırası farklı değerlendirilebilir.

Banka hesabına bloke konulması sürecini banka hesabına haciz yazısında, genel maaş haczi kurallarını da maaş haczine itiraz rehberinde bulabilirsiniz.

Tazyik hapsi nedir?

İİK m. 344, nafakaya ilişkin karara uymayan borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi öngörür. Bu, ödenmeyen borcun yerine geçen bir ceza değildir. Amaç borçluyu nafaka kararına uymaya zorlamaktır.

Borçlu nafaka borcunu öderse tazyik hapsinin infazı bakımından sonuç doğabilir. Yine de “ödemedi, hemen hapse girer” şeklinde otomatik bir sistem yoktur. Usulüne uygun takip, tebligat, güncel nafaka borcu ve süresinde şikâyet gerekir.

Adalet Bakanlığının icra müdürlüğü örnek formlarında da nafaka ödenmemesine ilişkin şikâyet ayrı bir başvuru olarak yer alıyor. Nafaka ödenmemesi şikâyet formu

Şikâyet süresini kaçırmayın

İcra suçlarında İİK m. 347 uyarınca şikâyet hakkı, fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay ve her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren 1 yıl geçmekle düşer. Nafaka her ay doğan bir edim olduğu için hangi ayın ödenmediği ve şikâyetin hangi taksite dayandığı açık yazılmalıdır.

Çok eski, birikerek toplu alacak hâline gelmiş nafaka için tazyik hapsi ile güncel nafaka taksitinin ödenmemesi aynı değildir. Eski borç icra yoluyla istenebilir; fakat tazyik hapsi yönünden güncellik ve şikâyet süreleri ayrıca incelenir.

Benim net önerim şu: üç beş ay biriksin diye beklemeyin. Hem tahsil zorlaşır hem tazyik hapsi şikâyetinde süre tartışması çıkar.

Borçlu “ödeyemiyorum” derse

İşsiz kalmak veya gelirin azalması nafaka kararını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Mahkeme kararı değiştirilene kadar nafaka işlemeye devam eder. Borçlu koşulların değiştiğini düşünüyorsa nafakanın azaltılması veya kaldırılması için dava açmalıdır.

“Dava açtım, artık ödemiyorum” da doğru değildir. Yeni karar verilene kadar mevcut karar geçerlidir. Mahkemenin nafakanın kaldırılması ya da azaltılmasına karar verdiği tarih ve kararın etkisi ayrıca değerlendirilir.

Çocukla görüştürülmeme nafakayı durdurur mu?

Hayır. Çocukla kişisel ilişki kurulması ile iştirak nafakasının ödenmesi farklı yükümlülüklerdir. Diğer ebeveyn çocuğu göstermiyorsa bunun için ayrı hukuki yollar kullanılmalıdır; nafakayı kesmek çözüm değildir ve çocuğun geçim hakkını ihlal eder.

Benzer şekilde, nafaka alan eşe duyulan öfke de çocuk nafakasını durdurmaz. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır.

Elden ödeme yaptıysanız

Nafakayı elden ödediyseniz ve makbuz almadıysanız ispat sorunu yaşarsınız. Banka üzerinden, açıklamaya ay ve nafaka türünü yazarak ödeme yapın: “2026 Temmuz iştirak nafakası” gibi.

Alacaklı tarafsanız açıklamasız ödemeleri hangi aya saydığınızı kayıt altına alın. Borçlu tarafsanız “ev masrafı”, hediye veya okul harcamasının mahkemece hükmedilen nafaka yerine otomatik geçeceğini varsaymayın.

Takip için gerekli belgeler

• Nafaka kararı veya onaylı protokol
• Kesinleşme şerhi gerekiyorsa ilgili kayıt
• Ödeme ve eksik ödeme dökümleri
• Banka hesap hareketleri
• Tarafların kimlik ve adres bilgileri
• Kararda yazılı artış oranı
• Daha önce açılmış icra dosyası varsa dosya numarası

Anlaşmalı boşanma protokolündeki nafakanın açık yazılması sonraki tahsili kolaylaştırır. Protokol hükümleri için anlaşmalı boşanma protokolü rehberine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Nafaka için doğrudan icra takibi yapılabilir mi?

Evet. Mahkeme kararına dayanılarak ilamlı icra takibi başlatılır; biriken ve devam eden nafaka istenir.

Nafaka ödemeyen kişi hemen hapse girer mi?

Hayır. Şikâyet üzerine icra ceza mahkemesinin koşulları inceleyerek karar vermesi gerekir.

Eski nafaka borcu tahsil edilir mi?

Şikâyet ve zamanaşımı süreleri ayrı değerlendirilmek üzere icra yoluyla talep edilebilir. Çok eski taksitler bakımından tazyik hapsi uygulanmayabilir.

Maaşa haciz konabilir mi?

Evet. Nafaka alacağı maaş haczinde özel ve öncelikli bir konuma sahiptir.

Ödeme gelmiyorsa bugün ne yapın?

Mahkeme kararını ve banka hareketlerini çıkarın; hangi ayın ne kadar eksik olduğunu tablo hâline getirin. İlamlı takip başlatıp güncel taksitleri de dosyadan isteyin. Tazyik hapsi şikâyeti düşünülüyorsa üç aylık süreyi kaçırmayın.

Kararınızı ve ödeme dökümünüzü birlikte inceleyip hem tahsil hem şikâyet yolunu doğru tarihlerle kuralım.

Nafaka miktarı artık yetersizse veya borçlunun koşulları kalıcı biçimde değiştiyse tahsil dosyasından ayrı olarak artırım, azaltım ya da kaldırma davası gündeme gelebilir. Mevcut karar değiştirilmedikçe icra takibi o karardaki tutar üzerinden sürer. Boşanmadaki diğer mali taleplerin nafakadan farkı için boşanmada maddi ve manevi tazminat yazısına da bakabilirsiniz.

Arayın: 0534 598 49 25

Yasal not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş yerine geçmez. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.